tel. 61 81 87 550
Piękno jest w Tobie

Terapia fotodynamiczna

Diagnostyka fotodynamiczna (PDD) opiera się na wykrywaniu zjawisk kumulacji w uszkodzonych lub chorych komórkach (stan przednowotworowy lub nowotwór) określonych związków chemicznych – porfiryn. Mechanizm diagnozowania nie jest skomplikowany. Na początek na zmienioną chorobowo skórę nanosi się fotouczulacz w formie maści zawierającej odpowiednią substancję (w tym przypadku pochodną kwasu lewulinowego – ALA). Pozostaje ona na skórze na okres około 3 godzin. Następnie zmiana jest oglądana w niebieskim świetle. W związku z istnieniem zjawiska kumulacji barwnika przez komórki nowotworowe lub uszkodzone, w tym specjalnym niebieskim świetle będą one „świeciły” na różowo, czerwono lub pomarańczowo. Dzięki temu mechanizmowi w czasie badania można zobaczyć cały uszkodzony obszar, nawet ten, który nie jest widoczny gołym okiem.

Zmiana nowotworowa po nałożeniu fotouczulacza, widziana w dziennym świetle:

Diagnostyka PDD

Zmiana nowotworowa po nałożeniu fotouczulacza, widziana w świetle niebieskim (dł. fali 410nm):

obraz zmiany nowotworowej po aplikacji estru kwasu lewulinowego, widziany w świetle o długości fali 410nm

(widoczne „świecenie” zmian nowotworowych)

TERAPIA FOTODYNAMICZNA (PDT)

Historia metody fotodynamicznej sięga kilku tysięcy lat wstecz. Lecznicze zastosowanie światła opisali  jako pierwsi starożytni lekarze egipscy, a wzmianki o wykorzystywaniu substancji fotouczulających odnaleźć można w pismach z V i IV wieku p.n.e. Nowożytni lekarze zaczęli wykorzystywać PDT wraz z końcem XIX wieku.

Krótka historia metody nowożytnej:

  • rok 1900 – profesor Oscar Raab odkrył, że umieszczenie drobnoustrojów w roztworze oranżu akrylowego powoduje, że giną one po naświetleniu światłem słonecznym, natomiast umieszczenie ich w wodzie i naświetlanie nie daje żadnych zmian.
  • rok 1902 – udowodniono, że obecność tlenu jest niezbędna do zainicjowania reakcji fitotoksycznej.
  • początek XX wieku – pierwsze próby przeprowadzenia terapii (z wykorzystaniem promieni słonecznych i uczulonych roztworem eozyny m.in. komórek nowotworowych skóry).
  • rok 1904 – wprowadzenie terminu „terapia fotodynamiczna”.
  • rok 1924 – pierwsza próba wykorzystania mechanizmu gromadzenia barwników porfirynowych przez tkanki nowotworowe w diagnostyce – profesor Policard.
  • rok 1929 – prof. Fischer otrzymuje nagrodę Nobla za badania nad porfiryną.
  • lata 40te XX wieku – udowodniono, że komórki nowotworowe gromadzą więcej fotouczulacza (porfiryn) niż zdrowe tkanki.
  • w kolejnych latach przełomowe odkrycie, po którym nastąpił gwałtowny rozwój metody – wyizolowanie mieszaniny zawierającej pochodne porfirynowe (HpD – Hematoporphyrin Derivatves), które gromadziły się tylko selektywnie w komórkach nowotworowych, pozostając tam na kilkadziesiąt godzin.

Wnioski dotyczące terapii fotodynamicznej:

  • PDT umożliwia selektywne niszczenie tkanki chorej, bez naruszania zdrowej
  • metoda małoinwazyjna
  • właściwości barwników stosowanych w PDT umożliwiają wykorzystanie metody do diagnostyki fotodynamicznej (PDD). Zastosowanie diagnostyczne fotouczulaczy:
  • możliwość określenia granic nowotworu przed rozpoczęciem leczenia lub przeprowadzeniem operacji
  • wyznaczenie miejsca do biopsji
  • monitorowanie terapii

Opis metody:

Kluczem do zniszczenia tkanki nowotworowej jest proces aktywnego fotoutleniania. By mógł zaistnieć muszą zostać spełnione trzy warunki:

  1. zastosowanie fotouczulacza (fotosensybilatora) – barwnika, który będzie gromadził się w tkankach nowotworowych w sposób selektywny oraz uczuli je na oddziaływanie światła
  2. obecność tlenu
  3. użycie źródła światła emitującego fale o długości absorbowanej przez zastosowany barwnik

Schorzenia, do leczenia których stosuje się terapię fotodynamiczną:

  • rak podstawnokomórkowy – BCC
  • rogowacenie słoneczne – AK
  • świetlne zapalenie warg
  • choroba Bowena
  • leukoplaki, erytroplaki
  • trądzik pospolity, odporny na inne formy leczenia
  • trądzik różowaty
  • uporczywy świąd sromu

Terapia fotodynamiczna z zastosowaniem estru aminolewulinianu metylu jest skuteczna w 90-97% (w zależności od leczonego schorzenia).

Diagnostyka fotodynamiczna PDD

Diagnostyka fotodynamiczna PDD

Diagnostyka fotodynamiczna PDD

Diagnostyka fotodynamiczna PDD

Diagnostyka fotodynamiczna PDD

Diagnostyka fotodynamiczna PDD