Najważniejszym czynni­kiem etiologicznym wywołującym go jest ekspozycja na słońce. Często pojawia się też w miejscu wcześniejszego urazu, np. w obrębie blizny pooperacyjnej. Wystę­puje jako czerwony lub perłoworóżowy guzek, który rośnie i w części centralnej ulega owrzodzeniu, wytwarzając krater otoczony wałowatym brzegiem skóry.

Stany przedrakowe dzielimy na dwie grupy. Pierwsza to zmiany, w których ry­zyko rozwoju nowotworu jest prawie nie­uniknione. Należą do niej: rogowacenie słoneczne (starcze), rogowacenie białe (leukoplakia) oraz choroba Bowena. Do drugiej grupy zaliczamy zmiany, w któ­rych prawdopodobieństwo przekształce­nia się w nowotwór jest znacznie mniej­sze. Są to: blizny pooparzeniowe, przewlekłe owrzodzenia oraz przewlekłe stany zapalne skóry przebiegające z roz­rostem naskórka i bliznowaceniem.

Rogowacenie starcze jest najczęściej spotykanym stanem przedrakowym spo­wodowanym długotrwałą ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe. Wy­stępuje głównie u osób w starszym wie­ku żyjących w gorącym klimacie. Nie występuje u osób czarnoskórych. Czyn­niki predysponujące do tego typu zmian to: oparzenia, rumień, wieloogniskowe zapalenia skórne i przewlekłe owrzo­dzenia. Zmiany przedrakowe najczę­ściej umiejscowione są na odkrytych częściach ciała, takich jak: twarz, skóra głowy i grzbietu rąk. Rogowacenie star­cze rzadko ulega zezłośliwieniu, a ze względu na lokalizację stanowi dość ważny problem estetyczny.

Słońce jest podstawą życia na Ziemi. Jest ono największym, naturalnym źró­dłem energii, a opalanie się jest jednym z ulubionych nawyków ludzi. Mówiąc o promieniowaniu słonecznym, zwykle mamy na myśli promieniowanie ultrafio­letowe UVB. Dobroczynnym efektem jego działania jest przemiana w obrębie skóry nieaktywnej formy witaminy D w jej po­stać aktywną. Niestety, to samo promienio­wanie, zwane także rumieniotwórczym, przyczynia się do powstawania niekorzyst­nych zmian skórnych po opalaniu, takich jak: oparzenia posłoneczne, szybsze sta­rzenie się (photoaging) oraz stymulacja powstawania nowotworów i różnego ro­dzaju fotodermatoz.

Skóra poddana przewlekłemu dzia­łaniu promieni słonecznych ulega po­grubieniu, staje się szorstka i nieelastyczna, mniej sprężysta i jędrna, na­stępnie ulega stopniowemu zanikowi i ścieńczeniu, a na jej powierzchni po­wstają żółte plamy, piegi, plamy soczewicowate, wybroczyny i teleangiektazje. Tworzą się więc głębokie zmarszczki i bruzdy oraz nasilają procesy nowotworzenia. Najbardziej szkodliwe zmia­ny zachodzą w tkance podskórnej, bo­wiem dochodzi w niej do rozpadu i zaniku włókien kolagenu i elastyny.

Pierwsze obserwacje dotyczące szkodliwości działania słońca pochodzą z końca XIX wieku. Dopiero jednak moda na opalanie, która pojawiła się na początku lat 60. XX wieku, spowodowa­ła wzrost zainteresowania niepożądany­mi skutkami jego działania. Wpływ pro­mieniowania słonecznego na skórę uzależniony jest od czasu przebywania na słońcu i od fototypu skóry, czyli za­wartości i rodzaju występującej w niej melaniny. Osoby o jasnej karnacji są bardziej wrażliwe i w większym stopniu narażone na uszkodzenia posłoneczne.

Najczęstsze zmiany skórne powsta­jące na skutek niekorzystnego działania promieniowania słonecznego to:

• przebarwienia: piegi, plamy soczewicowate,
• stany przednowotworowe,
• nowotwory skóry,
• czerniak skóry.