Zdrowie optymalne jest to nie tylko stan związany z nieobecnością chorób, ale również dodatkowo z uzyskaniem możliwie jak najlepszej dla danego wieku kondycji fizycznej, intelektualnej i emocjonalnej człowieka.

Taki stan zdrowia jest nowym wyzwaniem dla współczesnej medycyny. Podąża ona dalej, w bardziej zaawansowane etapy opieki nad pacjentem, która nie ogranicza się tylko do leczenia chorób, ale również stara się stworzyć najkorzystniejsze warunki dla zdrowia człowieka. Wiodącą rolę w tej dziedzinie ma medycyna anti-aging – przeciwstarzeniowa. Opiera się ona na najnowocześniejszych osiągnięciach naukowych, aby ukształtować jak najbardziej wiarygodne i dogłębne formy diagnostyki i prewencji chorób u pacjenta.

Aby stworzyć najdogodniejsze warunki dla osiągnięcia zdrowia optymalnego przeprowadza się szczegółową diagnostykę wzbogaconą w ocenę wieku biologicznego oraz szereg innych badań z badaniami genetycznymi włącznie. Uzyskane wyniki z badań diagnostycznych stanowią bazę dla najefektywniejszej opieki medycznej. Głównym celem tej opieki jest zapobieganie wszelkim nieprawidłowościom i chorobom pojawiającym się wraz z wiekiem pacjenta oraz uzyskanie przez niego możliwie jak najlepszej kondycji zdrowotnej.

Kogo dotyczy

Klinika Kolasiński oferuje swoim pacjentom program oparty na założeniach, które zyskały szerokie uznanie w wielu krajach świata. Dotyczy on kompleksowej opieki medycznej nad pacjentem. Obejmuje on szeroko zakrojoną diagnostykę, zapobieganie zaburzeniom i chorobom pojawiającym się wraz z upływającym wiekiem oraz korygowanie wszelkich nieprawidłowości, które zostały stwierdzone w trakcie przeprowadzonej diagnostyki.

Pacjentem Kliniki Kolasiński w ramach programu zdrowie optymalne może być każdy: osoba zdrowa, która zamierza przeprowadzić kontrolną diagnostykę swojego organizmu oraz być pod dobrą opieką medyczną, a także osoby z pewnymi niepokojącymi objawami, które chcą je wyjaśnić. Przykładowo mogą one dotyczyć gorszego samopoczucia, spadku życiowej energii, niezadowolenia ze swojej kondycji fizycznej lub intelektualnej. Pod opieką Kliniki mogą być również osoby chcące zmodyfikować swój styl życia, stracić zbędne kilogramy lub zdrowiej się odżywiać.

Indywidualna i szczegółowa analiza każdego pacjenta umożliwia jak najbardziej efektywną kontrolę i pomoc w sprawach jego stanu zdrowia.

Medycyna Anti-Aging

Program ZDROWIE OPTYMALNE reprezentuje założenia bardzo popularnej we współczesnej nauce dziedziny medycznej – medycyny anti-aging, którą tłumaczy się jako medycynę przeciwstarzeniową. Starzenie się jest procesem, którego nie należy kojarzyć tylko z pojawieniem się zmarszczek lub wielu innych naocznych starczych niedomagań. Okazuje się, że jest to zjawisko, które zaczyna towarzyszyć nam już od młodych lat naszego życia. Dlatego warto znacznie wcześniej pomyśleć o zachodzących zmianach, niż czekać na pojawienie się widocznych objawów, które dopiero wtedy stają się dla nas motywacją do powzięcia działań „przeciwstarzeniowych”.

W obecnych czasach życie ludzkie staje się coraz dłuższe. Jest nam dane przeżywać coraz więcej lat w okresie jesieni naszego życia. Każdy z nas chciałby, aby również te lata były pełne zdrowia, energii i optymizmu. Z lękiem wyobrażamy sobie możliwość wystąpienia chorób, demencji starczej i niedołęstwa. Z tych właśnie przyczyn powstała medycyna anti-aging, której głównym celem jest stworzenie możliwości przeżycia wszystkich lat w jak najlepszej kondycji i zdrowiu. Jest to bardzo szeroko pojęta dziedzina, rozwijająca się bardzo intensywnie w świecie klinicznym i naukowym. Oferuje ona najnowsze osiągnięcia medyczne w zakresie diagnostyki, zapobiegania i leczenia wszelkich zaburzeń i chorób związanych z wiekiem.

Diagnostyka

W ramach programu ZDROWIE OPTYMALNE proponujemy szeroką i szczegółową diagnostykę dostosowaną indywidualnie do każdego pacjenta.

Diagnostyka rozpoczyna się od długiej rozmowy z lekarzem, który wówczas ma możność zebrania bardzo szczegółowego wywiadu dotyczącego m.in. stanu zdrowia, niepokojących objawów, aktualnych chorób i ich leczenia, chorób i stosownych leków w przeszłości, zabiegów chirurgicznych, urazów, stylu życia pacjenta, diety, aktywności fizycznej, używek oraz suplementów. Dużą uwagę poświęca się rodzinie pacjenta, chorobom występującym u jego bliskich w celu weryfikacji obciążenia genetycznego.

Po zakończeniu rozmowy z pacjentem i wyczerpaniu wszystkich tematów mających znaczenie w ukierunkowaniu dalszej diagnostyki, pacjent jest przebadany przez lekarza internistycznie w celu stwierdzenia nieprawidłowości, które też w trakcie dalszej diagnostyki muszą być szczegółowo wyjaśnione.

Po rozmowie i badaniu pacjenta lekarz przygotowuje zlecenia dotyczące badań krwi.

Zakres tych badań jest bardzo szeroki i może dotyczyć następujących parametrów:

• badania podstawowe (np. morfologia, elektrolity, enzymy wątrobowe, kreatynina, mocznik)
• czynniki ryzyka miażdżycy
• czynniki ryzyka cukrzycy
• oznaczenia hormonalne
• markery nowotworowe

Następnym etapem procesu diagnostycznego w ramach programu ZDROWIE OPTYMALNE jest ocena wieku biologicznego pacjenta. W tym celu w Klinice Kolasiński używany jest skomputeryzowany system BIOAGING.
Wyniki uzyskane z przeprowadzenia wyżej wymienionych badań ukierunkują lekarza do wyboru dalszej diagnostyki. Może ona przykładowo polegać na wykonaniu badania radiologicznego klatki piersiowej, ultrasonografii tętnic szyjnych, tarczycy lub jamy brzusznej, densytometrii w celu oceny gęstości tkanki kostnej, dodatkowych badań laboratoryjnych krwi. Oferujemy też badania genetyczne.

Wiek biologiczny

Należy różnicować wiek biologiczny od wieku chronologicznego. Wiek chronologiczny (metrykalny) określa data urodzenia, natomiast wiek biologiczny jest prawdziwym odzwierciedleniem ogólnego stanu zdrowia człowieka. Wartości te mogą być u danej osoby porównywalne, ale często zdarza się, że różnią się znacznie między sobą. Sytuacja jest korzystna, jeżeli wiek metrykalny przewyższa wiek biologiczny. Niestety, gdy proporcje są odwrotne, wymaga to nie tylko zastanowienia, ale i odpowiedniego działania.

Aby ocenić wiek biologiczny pacjenta korzysta się ze specjalnie do tego celu stworzonych programów zawierających badania i testy analizujące poszczególne parametry i funkcje życiowe w organizmie.

W Klinice Kolasiński używany jest skomputeryzowany system BIOAGING.

Bioaging

Wiek biologiczny oceniamy używając skomputeryzowany system BIOAGING stworzony przez niemieckich i szwajcarskich lekarzy oraz naukowców, oparty na najbardziej wiarygodnych badaniach i testach. Wyniki uzyskane przez pacjenta są porównywane do wartości średnich otrzymanych z badania bardzo licznej populacji osób zdrowych tej samej płci i wieku, co pacjent. Parametry i funkcje w organizmie oceniane za pomocą systemu BIOAGING nazywane są biomarkerami, ponieważ ich wartości zmieniają się proporcjonalnie wraz z upływem lat w życiu człowieka. System ocenia szereg biomarkerów, a wśród nich można wymienić takie jak umiejętność zapamiętywania, zdolność kojarzenia, sensorykę, czujność, siłę i koordynację mięśni, równowagę, funkcjonowanie układu krążenia, adaptację do wysiłku, czynność płuc i kompozycję ciała. System ocenia poszczególne komponenty i ostatecznie określa wiek biologiczny. Raport badania uzyskuje się również w formie wydruku z szatą graficzną bardzo dobrze obrazującą cechy korzystne i niekorzystne stanu zdrowotnego pacjenta. Jest to bardzo ważna wskazówka dla uzmysłowienia pacjentowi jego „słabych stron” oraz przygotowania dla niego szczegółowych zaleceń w celu uzyskania poprawy.

Program BIOAGING jest etapowy:

• Pierwszy z etapów stanowi formę kwestionariusza zawierającego ponad sto pytań dotyczących wszystkich ważnych aspektów życia i zdrowia pacjenta oraz jego rodziny.
• Drugi etap służy szczegółowej ocenie aktywności fizycznej pacjenta.
• Trzeci etap, najbardziej wymagający koncentracji i dobrej kondycji fizycznej pacjenta, służy ocenie biomarkerów za pomocą określonych testów i pomiarów.
• Ostatni, czwarty etap jest szczegółową interpretacją wyników, która stanowi matrycę do dalszej rozmowy pacjenta z lekarzem.

Badanie BIOAGING trwa około 2 godzin. Należy przybyć na nie wypoczętym, na czczo oraz w wygodnym stroju i obuwiu.

Terapia

Lekarz po zakończeniu diagnostyki przygotowuje szczegółowe zalecenia, które omawia z pacjentem. Dotyczą one badań kontrolnych, które należy przeprowadzać w odpowiednich terminach, modyfikacji stylu życia, odżywiania, aktywności fizycznej i farmakoterapii. Farmakoterapia zawiera dostosowaną indywidualnie dla każdego pacjenta suplementację witaminową, minerałową i antyoksydacyjną, leki przepisane na określone zaburzenia i choroby pacjenta oraz w razie potrzeby stosowanie preparatów hormonalnych.

Klinika Kolasiński gwarantuje pełną, kompleksową i długoterminową opiekę oraz optymalną kontrolę w zakresie realizacji przygotowanych zaleceń.

Nadwaga / Otyłość

W Klinice Kolasiński prowadzi się diagnostykę, działania prewencyjne oraz kompleksowe leczenie nadwagi i otyłości.

• Jak zrzucić zbędne kilogramy
• Chirurgiczne leczenie otyłości
• Nadwaga i otyłość – epidemie współczesnej cywilizacji
• Kto jest otyły
• Jak zostać zwycięzcą w walce ze zbędnymi kilogramami
• Co nas czeka w przyszłości – nowe kierunki leczenia otyłości
• Jedząc mniej, żyjemy dłużej

Badania genetyczne

Geny ludzkie obecne w jądrach komórkowych są mapą dla wszystkich białek obecnych w naszym organizmie. Różnice w genach pomiędzy poszczególnymi osobami nazywane są polimorfizmami. Powodują one, że poszczególni ludzie mogą być bardziej predysponowani do wystąpienia pewnych chorób, albo też posiadają większą oporność na wystąpienie innych schorzeń. Możliwość zbadania indywidualnych predyspozycji genetycznych u pacjenta ułatwia lekarzom szczegółowe rozszerzenie diagnostyki i powzięcie, na bazie uzyskanych informacji, ukierunkowanych działań prewencyjnych dla wielu chorób.

W ramach proponowanego programu diagnostyki genetycznej ocenia się m. in. ryzyko zakrzepicy, chorób sercowo-naczyniowych (miażdżycy, nadciśnienia), raka piersi i prostaty oraz osteoporozy. Oferuje się także ocenę korzyści i prawdopodobieństwa wystąpienia działań niepożądanych w trakcie stosowania hormonalnej terapii zastępczej.

Klinika Kolasiński pośredniczy w przekazywaniu materiału od pacjenta do badań genetycznych. Wykonywane są one w instytucie naukowym mieszczącym się w Wiedniu.

Polskie Towarzystwo Medycyny Anti-Aging

Polskie Towarzystwo Medycyny Anti-Aging rozpoczęło swoją działalność jesienią 2004 roku. Siedziba stowarzyszenia mieści się w gmachu Kliniki Kolasiński. Jako cel działalności postawiono rozwój wiedzy w zakresie medycyny przeciwstarzeniowej, wzajemną wymianę doświadczeń oraz popularyzację tej dziedziny wiedzy medycznej. Towarzystwo reprezentuje nasz kraj na arenie międzynarodowej i jest członkiem Europejskiego Towarzystwa Medycyny Anti-Aging (ESAAM). Wyznaczone cele będą realizowane poprzez organizowanie spotkań członków towarzystwa, konferencji naukowych, kursów i warsztatów poświęconych medycynie przeciwstarzeniowej, a także aktywny udział w krajowych i zagranicznych imprezach poświęconych tej gałęzi medycyny oraz dziedzinom jej pokrewnym.

Członkiem towarzystwa może zostać każdy lekarz specjalista lub będący w trakcie dowolnej specjalizacji, zainteresowany medycyną przeciwstarzeniową.

W aktualnym Zarządzie Polskiego Towarzystwa Medycyny Anti-Aging są:

• dr n. med. Anna Modelska-Ziółkiewicz – prezes,
• dr n. med. Jerzy Kolasiński – wiceprezes,
• dr n. med. Małgorzata Kolenda – sekretarz.

Artykuły powiązane:

1. Czy dzięki medycynie „anti-aging” można zapobiegać starzeniu się?
2. Jak pojawił się kierunek medycyny „anti-aging” wśród innych dyscyplin lekarskich?
3. Na czym polega diagnostyka pacjentów prowadzona w ramach medycyny „anti-aging”?

System BIO-AGING został stworzony przez niemieckiego lekarza, profesora Alfreda Wolfa, świetnego znawcy medycyny „anti-aging”, przy współudziale cenionych informatyków i profesjonalistów innych specjalności. Głównym celem tego programu jest dokładna i wiarygodna ocena wieku biologicznego badanej osoby. Wiek ten należy odróżnić od wieku chronologicznego, który zna każdy z nas.

Okazuje się, że wiek biologiczny, prawdziwe odzwierciedlenie naszej ogólnej kondycji, może być odmienny od wieku chronologicznego (metrykalnego). Ma na to wpływ szereg czynników dotyczących genetyki, naszego stylu życia i oddziaływania otaczającego nas środowiska. Jednak znając wiek biologiczny i wartość poszczególnych komponent na niego wpływających, można racjonalnie zmieniać go na bardziej korzystny. Optymalna sytuacja jest wtedy, gdy wiek biologiczny zbliżony jest do chronologicznego lub jest od niego niższy.

BIO-AGING System jest programem specjalnie utworzonym do analizy indywidualnego pacjenta, składającym się z czterech powiązanych ze sobą części.

Pierwszą z nich stanowi kwestionariusz z szeregiem pytań, służący do dokładnej analizy stylu życia i zdrowia pacjenta. Wprowadzenie tych danych do komputera może trwać około 30 do55 minut. Wszystkie pytania są sformułowane w sposób prosty, zrozumiały dla każdego pacjenta. Dotyczą one m.in. historii chorób badanej osoby i jej rodziny, informacji na temat stylu życia,stosowanej diety oraz aktywności fizycznej.

Część druga programu BIO-AGING służy do zebrania wszystkich potrzebnych parametrów dla określenia wieku biologicznego, jak również oceny witalności pacjenta. Polega na obliczeniu składu ciała (zawartości masy mięśniowej i tłuszczowej), ocenie siły mięśniowej, funkcji układu sercowonaczyniowego, układu oddechowego(z pomiarem objętości życiowej płuc i innych znaczących parametrów, jak FEV, FEV1). Ponadto analizuje się czynność tkanki mózgowej (słuch, wzrok, pamięć i zdolność koncentracji).

Część trzecia omawianego systemu grupuje i interpretuje wszystkie niezbędne wyniki pomiarów laboratoryjnych w celu dalszej oceny witalności i biologicznego wieku pacjenta. Analizie mogą być poddane wyniki densytometrii kości,stężenia różnych substancji we krwi, np. lipidów, homocysteiny, lipoproteinyA, fibrynogenu, CRP (białka ostrej fazy) lub PSA (antygenu specyficznego dla gruczołu krokowego). Oznaczenia hormonalne stanowią również ważny składnik wpływający na całościową ocenę pacjenta, m.in. stężenia estradiolu, testosteronu, kortyzolu, IGF-1, insuliny, TSH, FSH, LH i DHEA-S. Ciekawą koncepcją jest oznaczanie całkowitej pojemności oksydacyjnej (TOC) i antyoksydacyjnej(TAC).

Ostatnia, czwarta część proponowanego systemu BIO-AGING zawiera szczegółową interpretację wszystkich wcześniej uzyskanych analiz. Raport, dostępny również w formie wydruku, bogaty w szatę graficzną, obrazowo przedstawia uzyskane wyniki oraz ich pełne medyczne podsumowanie.System oparty jest na najświeższych badaniach dotyczących medycyny „anti-aging” i prewencji chorób związanych z wiekiem. Stanowi on nowe ogniwo łączące pacjentów i lekarzy z nowoczesną medycyną. Hair Clinic Poznań jako pierwszy w Polsce zakład leczniczy stosuje system BIO-AGING w zapobieganiu i leczeniu procesów przedwczesnego starzenia.

dr n. med. Anna Modelska-Ziółkiewicz

Artykuły powiązane:

1. Zdrowie optymalne
2. Czy dzięki medycynie „anti-aging” można zapobiegać starzeniu się?
3. Jak pojawił się kierunek medycyny „anti-aging” wśród innych dyscyplin lekarskich?

Nadwaga prawie zawsze jest wynikiem nagromadzenia nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej. W szczególnych tylko przypadkach jest spowodowana zwiększeniem masy mięśniowej, np. u sportowców, czy zatrzymaniem wody w organizmie, np. u kobiet w ciąży.

W celu określenia przyczyny zwiększenia się masy ciała wykonuje się odpowiednie badania antropometryczne, polegające na zmierzeniu obwodu talii, bioder, ramion, ud oraz fałdów skórno-tłuszczowych na ramieniu, pod łopatką i nad talerzem biodrowym. Pomiary te pozwalają na precyzyjne obliczenie zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie. Procentowa zawartość tłuszczu zależna jest od wieku i płci badanej osoby. I tak na przykład prawidłowa tkanka tłuszczowa powinna stanowić ok. 20% masy ciała u mężczyzn i 24% u kobiet. Zawartość tkanki tłuszczowej można również określić, wykonując badania laboratoryjne, np. klirens kreatyniny wydalanej z moczem, lub badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. O nadwadze mówimy gdy wskaźnik BMI przekracza wartość 25,0, a o otyłości, gdy wartość ta osiąga 30,0. Stąd każda osoba otyła ma nadwagę, lecz tylko pewien procent osób z nadwagą jest otyłych.

Artykuły powiązane:

1. Nowe kierunki leczenia otyłości
2. Co to jest BMI i jak określić prawidłową masę ciała?
3. Czy otyłość jest chorobą?

Leczenie otyłości powinno być działaniem kompleksowym, w skład którego wchodzą: dieta, aktywność fizyczna, modyfikacja stylu życia oraz farmakoterapia. Niezwykle ważna jest motywacja samego pacjenta i często zmiana filozofii życia.

Trudno jest podjąć taką walkę samodzielnie, stąd równie istotny jest stały kontakt osoby otyłej z lekarzem. Dieta w leczeniu otyłości powinna być urozmaicona. W jej skład wchodzą wszystkie niezbędne dla organizmu składniki, takie jak: węglowodany, białka i tłuszcze oraz witaminy i mikroelementy, z których nie wolno rezygnować. Wszystkie wymienione elementy powinny być spożywane w odpowiednio zmniejszonej ilości, tak by w trakcie kuracji suma ich kalorii nie przekraczała wartości 1000 kcal (kilokalorii). Pomocne w ocenie energetycznych wartości poszczególnych spożywanych przez nas produktów są specjalne książeczki, które pozwalają nam obliczyć, ile kilokalorii miały potrawy, które zjedliśmy podczas każdego posiłku. W czasie kuracji odchudzającej warto wyeliminować z diety przetwory z pełnotłustego mleka, tłuste mięsa i ryby, wędliny, cukier, słodycze oraz alkohol. Wskazane są natomiast chude mleko i jego przetwory, białka jaj, ryby, warzywa i owoce. Wiele znanych diet zaleca picie niegazowanej wody w ilości 2-2,5 litra na dobę.

Nieodłącznym elementem w leczeniu otyłości jest zwiększenie aktywności fizycznej. Znacznie bardziej efektywne jest, zwłaszcza w przypadku osób starszych i obciążonych wieloma chorobami, regularne, codzienne wykonywanie ćwiczeń czy spacerów niż krótki intensywny wysiłek fizyczny, np. raz w tygodniu na siłowni. Wskazana jest również ogólna zmiana trybu życia, np. korzystanie ze schodów zamiast windy czy częste spacery zamiast jazdy samochodem.

Farmakoterapia wskazana jest w ostateczności u osób ze skrajną otyłością i z towarzyszącymi dodatkowymi chorobami. Stosowane leki doustne z jednej strony blokują trawienie i wchłanianie tłuszczów, a z drugiej wywołują uczucie sytości i zwiększają przemianę materii organizmu. Działanie ich w dużym stopniu redukuje wagę ciała, wpływa korzystnie na gospodarkę lipidową i węglowodanową organizmu oraz poprawia stan układu krążenia i oddychania.

Podjęta walka z nadwagą lub otyłością jest działaniem długotrwałym. Początkowe niepowodzenia nie powinny zmuszać do poddania się, a całkowita zmiana stylu życia, kontynuowana przez całe życie, a nie tylko chwilowo, chroni przed pojawieniem się efektu jo-jo i powrotem do wyjściowej wagi ciała.

Artykuły powiązane:

1. Nowe kierunki leczenia otyłości
2. Co to jest BMI i jak określić prawidłową masę ciała?
3. Co nazywamy nadwagą?

Czy otyłość jest chorobą? Czy nadwaga i otyłość występująca u dorosłych i dzieci stanowi problem tylko natury estetycznej?

Otyłość jest poważną, przewlekłą i niebezpieczną w skutkach chorobą. Wiąże się ona z olbrzymim ryzykiem występowania chorób serca, jak: choroba niedokrwienna, zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, oraz chorób układu oddechowego, w tym szczególnie zespołu bezdechu sennego.

Znaczna nadwaga wywołuje także szereg innych schorzeń, jak: cukrzyca, zaburzenia gospodarki lipidowej krwi, zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych i kolanowych. Dochodzą do tego również zaburzenia wydolności układu żylnego kończyn dolnych. Z badań onkologicznych wynika, że osoby otyłe zdecydowanie częściej zapadają na choroby nowotworowe, jak: rak piersi, macicy, jelita grubego i odbytnicy, co niestety wiąże się także ze zwiększoną ich śmiertelnością.

W ostatnim dwudziestoleciu procent otyłych mężczyzn w krajach zachodnich prawie się podwoił, a wśród kobiet wzrósł o ponad połowę. Obecnie problem nadmiaru tkanki tłuszczowej nie dotyczy już tylko dorosłych, ale również często występuje u dzieci. W wyniku tego w wielu cywilizowanych krajach przybiera on rozmiary epidemii.

Wydawać by się mogło, że nadwaga i otyłość, występująca u dorosłych, jak i u dzieci, stanowi wyłącznie zaburzenie natury estetycznej. Niestety, szczególnie u dzieci jest to także poważny problem psychiczny.

Artykuły powiązane:

1. Nowe kierunki leczenia otyłości
2. Co to jest BMI i jak określić prawidłową masę ciała?
3. Co nazywamy nadwagą?

BMI, czyli Body Mass Index, to wskaźnik masy ciała obliczany na podstawie wielu wzorów.

Najczęściej używanym obecnie jest wskaźnik Queteleta, który pozwala określić granice wagi prawidłowej dla danej osoby, biorąc pod uwagę jej płeć, wagę w kilogramach oraz wzrost w metrach. Po podstawieniu powyższych wartości do odpowiedniego wzoru uzyskuje się informację na temat odchylenia obecnej wagi ciała pacjenta od wagi należnej. Można w ten sposób określić, czy mamy do czynienia z niedowagą, gdy BMI wynosi poniżej 18,5, czy też z nadwagą, gdy wartość ta przekracza 25,0. Wartość BMI większa niż 30,0 klasyfikowana jest już jako otyłość.

Artykuły powiązane:

1. Jedząc mniej żyjemy dłużej
2. Leczenie otyłości – Jak pozbyć się zbędnych kilogramów?
3. Co nazywamy nadwagą?

Co nas czeka w przyszłości – nowe kierunki leczenia otyłości.

Najnowsze dziedziny nauki, jak biologia molekularna i genetyka, poszerzają wiedzę na temat diagnostyki i terapii szeregu chorób. Otyłość jako choroba przewlekła stała się również przedmiotem wielu badań naukowych.

Szczególnie ostatnie lata przyniosły szereg nowych informacji dotyczących substancji, które mogą mieć znaczący wpływ na regulację ośrodka sytości i apetytu oraz na metabolizm naszego organizmu. Zdefiniowano dwie zasadnicze grupy tych czynników ze względu na działanie hamujące lub stymulujące apetyt. Naukowcy badający przyczyny otyłości dopatrują się jej źródła w zaburzeniach działania i interakcji tych substancji. Starają się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego współczesny człowiek zatraca mechanizm kontroli nad schematem swojego żywienia. Dlaczego je, gdy wcale nie jest głodny, albo zjada znacznie więcej niż potrzebuje jego organizm.

Substancje hamujące apetyt są aktualnie w centrum zainteresowania z powodu możliwości wykorzystania ich w leczeniu otyłości. Zaliczyć do nich można m.in. leptynę, cholecystokininę, serotoninę, peptyd Y i kortykoliberynę.

Szczególnym zainteresowaniem wśród naukowców cieszy się leptyna. Jest ona hormonem wydzielanym przez tkankę tłuszczową. Przedostaje się drogą krwionośną do mózgu, gdzie reaguje ze specyficznymi receptorami w podwzgórzu. Otyłość obserwowana u zwierząt doświadczalnych związana była albo z brakiem u nich leptyny, albo z nieprawidłowościami funkcjonowania receptorów dla tego hormonu. U bardzo otyłych osób opisywane były sporadyczne przypadki jej niedoboru. Generalnie jednak otyłość jest związana z podwyższonym stężeniem leptyny we krwi. Niektórzy naukowcy interpretowali ten fakt występowaniem defektu w transporcie hormonu do mózgu lub zaburzeniami jego działania w komórkach. Podanie leptyny otyłym ludziom, którzy nie mają niedoboru tego hormonu, nie powoduje znaczącego spadku wagi. Możliwe, że terapia stanie się bardziej przydatna w kombinacji z innymi lekami lub po redukcji wagi za pomocą innych metod, kiedy stężenie endogennej leptyny obniża się. Jej odkrycie fundamentalnie zmieniło sposób myślenia naukowców o roli tkanki tłuszczowej jako aktywnego miejsca produkującego hormony biorące udział w regulacji wagi ciała, a nie tylko magazynu tłuszczów.

Druga grupa substancji o działaniu stymulującym apetyt zawiera m.in. neuropeptyd Y, oreksynę A i B, białko Agouti oraz grelinę. Warto poświęcić trochę uwagi grelinie jako najnowszemu odkrytemu peptydowi odgrywającemu znaczącą rolę w regulacji wagi ciała. Naukowcy byli zaskoczeni, gdy stwierdzili, że hormon ten produkowany jest w żołądku i dwunastnicy. Oznaczenia greliny podczas dnia wykazały, że jej stężenia ulegają podwyższeniu, kiedy zwiększa się głód, a obniżają się znacząco po jedzeniu. Stężenia greliny są podwyższone u ludzi otyłych, którzy stosują niskokaloryczną dietę.

Dalsze badania nad rolą substancji regulujących procesy odżywiania mogą stać się ważnym elementem leczenia nadwagi i otyłości. Być może nastąpią takie czasy, że jedna tabletka rozwiąże cały problem. Życie pokaże, czy jest to perspektywa daleka, czy bliska.

dr n. med. Anna Modelska-Ziółkiewicz

Artykuły powiązane:

1. Jedząc mniej żyjemy dłużej
2. Co to jest BMI i jak określić prawidłową masę ciała?
3. Czy otyłość jest chorobą?

Naukowcy donoszą, że restrykcje kaloryczne mogą mieć korzystny wpływ na długość naszego życia. Szereg badań wykonanych na zwierzętach doświadczalnych, jak również na małpach Rhesus wykazały, że ograniczanie pożywienia, a tym samym kalorii w codziennej diecie powoduje znaczne wydłużenie życia.

Poprawiają się parametry krwi, które normalnie wraz z wiekiem ulegają pogorszeniu. Im później jest rozpoczęty reżim kaloryczny, tym mniej widoczny jest jego wpływ na przedłużenie życia. Aktualnie jest to najbardziej wiarygodny czynnik wpływający na długość życia.

Inne ciekawe doniesienie mówi, że otyli ludzie pragnący schudnąć niezależnie od tego, czy utracili wagę, czy nie, mają o 24% mniejszy wskaźnik śmiertelności niż osoby otyłe, które nie zgłaszały chęci schudnięcia i ostatecznie wagi nie utraciły. Ta współzależność najlepiej jest widoczna w grupie osób, które świadomie schudły od 1 do 9 kg, gdzie wskaźnik śmiertelności był niższy o 30%.

Wynika z tego, że już intencja bycia szczuplejszym ma pozytywny wpływ na długość życia człowieka. Naukowcy tłumaczą to chęcią wprowadzania modyfikacji stylu życia i zdrowszego odżywiania. Wynika z tego, że nie warto przejadać się. Zdecydowanie zdrowiej czuć niedosyt, odchodząc od stołu, niż ciężki brzuch od przejedzenia.

dr n. med. Anna Modelska-Ziółkiewicz

Artykuły powiązane:

1. Nowe kierunki leczenia otyłości
2. Co to jest BMI i jak określić prawidłową masę ciała?
3. Czy otyłość jest chorobą?

„Aging”, czyli „starzenie się” jest terminem szeroko opisującym procesy zachodzące w ludzkim ciele, uznawane za naturalne zjawiska dotyczące każdego z nas i związane z upływem lat. Coraz częściej zaznacza się tendencja, aby te zmiany traktować w kategoriach patologii wymagającej właściwej diagnostyki, zapobiegania i leczenia. Podstawową różnicą pomiędzy „chorobą starzenia” a innymi chorobami jest to, że ta pierwsza dotyczy wszystkich ludzi niezależnie od rasy i miejsca zamieszkania.

Starzenie się jest długim i skomplikowanym procesem, dotyczącym wielu aspektów naszego życia związanych z aktywnością fizyczną, mentalną i społeczną. Dla przykładu można tu wymienić szereg zmian zachodzących w regulacji hormonalnej. Poziom jednych hormonów wraz wiekiem ulega stopniowemu spadkowi, np. hormonu wzrostu, dehydroepiandrosteronu, melatonina czy hormonów tarczycowych. Inne natomiast mają tendencje wzrostowe, zmieniając znacząco proporcje między hormonami, jakie istniały w młodym wieku. Do takich hormonów należą m.in. kortyzol i insulina. Innym przykładem zmian zachodzących z upływem lat są funkcje układu immunologicznego, które ulegają osłabieniu, czego odzwierciedleniem jest większa podatność osób starszych na infekcje i inne choroby. Jak można przypuszczać, zmiany zachodzące u każdego z nas wraz z upływem lat można przedstawiać bez końca, obrazując w ten sposób nasz organizm jako skomplikowaną jednostkę uzależnioną od wielu czynników wewnętrznych i zewnętrznych.

Analizując poszczególne składowe, naukowcy chcieli zobrazować, jak wygląda „optymalne zdrowie”, przedstawiając je w kształcie piramidy. Jej podstawę stanowią nasze uwarunkowania genetyczne, zakodowane informacje, które otrzymaliśmy od rodziców. Nieco wyżej umieszczono styl życia, a w nim zawarto odżywianie i aktywność fizyczną. Zmierzając w górę piramidy, zaobserwować można wpływ poziomu witamin, minerałów i antyoksydantów. Na samym szczycie umieszczono właściwy poziom hormonów. Przypatrując się temu układowi, widzimy, jak duży wpływ na tworzenie „optymalnego zdrowia” ma sam człowiek, jego wola i działanie oraz profesjonalna wiedza medyczna, która go ukierunkuje do jak najbardziej racjonalnego korzystania z osiągnięć nauki.

Naukowcy i lekarze zajmujący się medycyną „anti-aging” zdefiniowali tę dziedzinę jako działanie profilaktyczne hamujące procesy starzenia się człowieka. Dokonują tego poprzez tworzenie, według aktualnej wiedzy, optymalnych warunków zdrowotnych dla ciała i ducha pacjenta. W praktyce dotyczy to przyjęcie przez niego odpowiedniego stylu życia, jak również suplementacji(uzupełniania) wielu substancji o korzystnym działaniu dla jego organizmu.

Główny nurt medycyny „anti-aging” został stworzony w Stanach Zjednoczonych i wówczas setki przodujących naukowców i lekarzy zainteresowanych tą dziedziną stworzyło Amerykańską Akademię Medycyny „Anti-Aging”(A4M). W świecie naukowym zaczęło powstawać szereg teorii, nowych odkryć na temat procesów związanych zestarzeniem. Na ich podstawie proponuje się wiele produktów, które mają spowolnić procesy prowadzące do dysfunkcji naszego organizmu wraz z wiekiem.

Przykładem może być stosowanie substancji zapewniających prawidłowe funkcjonowanie mitochondriów lub kwasów nukleinowych w komórkach, stosowanie środków „odżywiających” tkankę mózgową, opóźniających niekorzystne zmiany intelektu i demencję starczą.

Dalsze działania mogą dotyczyć użycia antyoksydantów, „wzmacniaczy” układu immunologicznego, szeroko zakrojonej substytucji (uzupełniania do poziomu prawidłowego) hormonalnej oraz preparatów enzymatycznych. Okazuje się, że im wcześniej zacznie się te działania profilaktyczne, tym lepsze osiągnie się efekty w późniejszym wieku. Przykładem może być choroba Parkinsona, spowodowana obniżaniem się poziomu neurotransmitera – dopaminy. Diagnozę tej choroby stawia się, kiedy pacjent utracił 80% tej substancji. Musiu płynąć wiele lat, nim stężenie dopaminy spadnie do tak niskich wartości. Medycyna „anti-aging” proponuje użycie substancji farmakologicznych zapobiegających spadkowi tego neurotransmitera (przekaźnika) znacznie wcześniej, kiedy poziom dopaminy nie jest jeszcze tak niski i nie daje objawów choroby.

Obok procesów zachodzących w naszym organizmie wpływających na starzenie należy również poświęcić uwagę ważnej roli czynników zewnętrznych. Stres, środowisko, w którym przebywamy, jego zanieczyszczenie – np. metale toksyczne, chemikalia w przemyśle spożywczym, „niezdrowa” woda, źle przetwarzana żywność, „fast food” to tylko nieliczne przykłady czynników utrudniających kształtowanie się piramidy „optymalnego zdrowia”.

Główne źródła osiągnięcia „optymalnego zdrowia”, a zarazem przedłużenia naszego życia, można zsumować następująco:

1. Genetyka (w większości zależna od naszych rodziców).

2. Styl życia: redukcja stresu, niepalenie, umiarkowane picie alkoholu, spożywanie naturalnej, świeżej żywności, picie czystej wody mineralnej, unikanie napromieniowania, ciężkich metali i zanieczyszczeń.

3. Toksyny: unikanie ich, jak tylko to możliwe.

4. Ćwiczenia fizyczne i psychiczne: nie muszą być intensywne, ale powinny być regularne, również umiejętność stosowania technik relaksacyjnych.

5. Odżywianie: szczególne uwzględnienie diety świeżej, naturalnej, wielowitaminowej, bogatej w minerały.

6. Antyoksydanty: używanie ich w celu eliminowania wolnych rodników(zasadniczej przyczyny przedwczesnego starzenia).

7. Układ immunologiczny: dążenie do wzmocnienia systemu odpornościowego jako sposób przeciwdziałania infekcjom i innym chorobom.

8. Środki nootropowe, „odżywiające” tkankę mózgową: dążenie do kształtowania się funkcji mózgowych na optymalnym poziomie.

9. Substytucje hormonalne: substytucja hormonów i ich prekursorów w celu uzyskania ich optymalnych poziomów, porównywalnych z poziomami spotykanymi u 25- i 30-latków.

10. Energia: stosowanie preparatów, które na poziomie komórkowym zabezpieczają głównie mitochondria przed ich zniszczeniem.

11. „Specyfiki”: dietetyczna i medyczna pomoc w określonych problemach indywidualnego pacjenta, jak np. leczenie impotencji, korekcja sylwetki, poprawa wyglądu za pomocą zabiegów chirurgicznych.

dr n. med. Anna Modelska-Ziółkiewicz

Artykuły powiązane:

1. Czy dzięki medycynie „anti-aging” można zapobiegać starzeniu się?
2. Czy pacjenci korzystający z medycyny „anti-aging” chcą żyć dłużej, czy po prostu wolą żyć lepiej?
3. Jak pojawił się kierunek medycyny „anti-aging” wśród innych dyscyplin lekarskich?

Od wielu lat naukowcy zastanawiają się nad mechanizmami tego, co nazywamy starzeniem, i szukają najważniejszych elementów kierujących tym procesem. Chcą stworzyć środki, które pomogłyby spowolnić te mechanizmy.

Istnieje szereg teorii dotyczących przyczyn starzenia się. Wiele z nich zazębia się ze sobą, tak jak biologiczne procesy w naszym organizmie oraz czynniki na nie oddziałujące.

Teoria genetyczna

Źródło zakodowanych informacji, które otrzymaliśmy od naszych rodziców, mieści się w DNA, kwasie nukleinowym obecnym w każdej komórce naszego ciała. Tam również są geny odpowiedzialne za tempo i charakter naszego starzenia się. Ten genetyczny zegar nie funkcjonuje w pełnym spokoju. Jest on pod wpływem wielu czynników, które często działają na niego destrukcyjnie. Mogą to być substancje zawarte w naszej diecie, toksyny, zanieczyszczenia lub promieniowanie.

Ostatnią z teorii dotyczących uszkadzania genów jest teoria telomerazy. Telomery są sekwencjami kwasów nukleinowych wychodzących z końców chromosomów. Skracają się one przy każdym podziale komórki. Uważa się, że to skracanie telomerów prowadzi do uszkodzenia komórki, a tym samym utrudnia prawidłowy jej podział. Enzym o nazwie telomeraza (do tej pory stwierdzony tylko w komórkach nowotworowych) ma możliwość odbudowywania ginących telomerów i podtrzymywania prawidłowego procesu podziału komórek.

Teoria neuroendokrynna

Oparta jest na wiedzy dotyczącej hormonów i ich wzajemnych powiązań. Główne centrum „hormonalnego” dowodzenia znajduje się w mózgu. Jest to podwzgórze, które wydzielając szereg substancji, zawiaduje, poprzez przysadkę mózgową, innymi gruczołami dokrewnymi. Z biegiem lat, kiedy stajemy się starsi, podwzgórze traci stopniowo swoją precyzję, a znajdujące się na jego komórkach receptory wychwytujące poszczególne hormony stają się mniej wrażliwe. Jednocześnie wydzielanie hormonów zmniejsza się stopniowo z wiekiem, a także ich efektywność staje się coraz słabsza.

Teoria wolnych rodników

Wolny rodnik jest określeniem cząsteczki posiadającej wolny elektron, a ta właściwość umożliwia mu reagowanie z normalnymi cząsteczkami, uszkadzanie ich, niszczenie ich równowagi i w efekcie przekształcenie również w wolne rodniki. Wolne rodniki produkowane są jako wynik naturalnych procesów zachodzących w naszym organizmie, ale wiele czynników może wpływać na przyspieszenie ich powstawania. Są to m.in. nieprawidłowa dieta, papierosy i alkohol. Wolne rodniki uszkadzają wiele struktur komórkowych, prowadząc do dysfunkcji komórki. „Wymiatacze” wolnych rodników, częściej nazywane antyoksydantami, powodują przekształcanie się tych rodników w normalne cząsteczki. Antyoksydantami są znane powszechnie witaminy C, E, beta-karoten, jak również melatonina.

Teoria błonowa

Z biegiem lat błony komórkowe w naszym organizmie posiadają coraz mniej tłuszczów i wody, stają się coraz bardziej „zbite”. Wpływa to na pogarszanie się pełnionych przez nie funkcji, głównie dotyczących transportu szeregu substancji. W ten sposób dochodzi do gromadzenia się w komórce toksyn. Jedną z nich jest lipofuscyna, której z biegiem lat jest coraz więcej w mózgu, sercu i w skórze. Dowiedziono, że pacjenci z chorobą Alzheimera mają znacznie wyższe poziomy lipofuscyny w porównaniu z ludźmi zdrowymi.

Teoria ograniczonej liczby podziałów komórki

Okazuje się, że komórka ludzka może dzielić się około 50 razy, po czym umiera. Wykazano też, że odżywianie wpływa na taki stan komórki. „Przekarmione” komórki dzielą się szybciej niż” niedożywione”. Widać to również na podstawie doświadczeń przeprowadzonych na zwierzętach, u których restrykcje kaloryczne znacząco przedłużyły im życie.

Teoria mitochondrialna

Mitochondria są strukturami wewnątrzkomórkowymi (organellami) produkującymi energię dla całego naszego organizmu. Ich podstawowym produktem energetycznym jest cząsteczka o nazwie Adenozynotrójfosfataza (ATP). ATP pozwala nam żyć, ponieważ każda chwila naszej aktywności wymaga dostarczenia właśnie energii z tej cząsteczki. Wraz z wiekiem mitochondria stają się mniej efektywne, ich liczba zmniejsza się, a z tym związany jest spadek wytwarzania ATP.

Teoria glikozylacji

Oparta jest na procesie przyłączania glukozy do białek w organizmie. Po takim przyłączeniu cząsteczka białka nie jest już prawidłowa i nie może w pełni spełniać swoich funkcji. Proces glikozylacji zachodzi kilkakrotnie szybciej u ludzi chorych na cukrzycę, u których proces starzenia jest przyspieszony.

Przedstawione teorie ukazują nam różnorodność procesów wpływających na zmiany zachodzące w naszym organizmie. Ich zrozumienie pomaga w wytyczeniu kierunków ingerencji pozwalających spowalniać procesy starzenia poprzez odpowiednio dobraną dietę, właściwy styl życia, unikanie czynników szkodliwych, stosowanie witamin, antyoksydantów, a w wybranych przypadkach nawet hormonów. Daje to szansę na utrzymanie młodzieńczej kondycji przez długie lata.

Powstające w ostatnich latach programy „anti-aging” wykorzystują wiedzę medyczną i informatyczną do stworzenia zasad, którymi kierują się lekarze zajmujący się tą najnowszą dziedziną medycyny.

dr n. med. Anna Modelska-Ziółkiewicz

Artykuły powiązane:

1. Farmakologia estetyczna nauka czy sztuka?
2. Jak pojawił się kierunek medycyny „anti-aging” wśród innych dyscyplin lekarskich?
3. Enzymy – geneza dobrego zdrowia